Zabytki Przemyśla

Wspaniałe miasto na wycieczkę

Dzieje rynku w Przemyślu - wycieczka w przeszłość

Południowa pierzeja przemyskiego rynku Wraz z upływem czasu od średniowiecza po współczesność wygląd rynku w Przemyślu ewoluował. Do dzisiejszych czasów nie przetrwał renesansowy ratusz, który możemy oglądać na rycinie Hogenberga. W tamtych czasach rynek miał kształt prostokąta o wymiarach ok. 80 x 70m, a w jego sercu stał główny budynek administracji. W ratuszu na pierwszym piętrze urzędowali rajcy i burmistrz, a w piwnicach znajdowały się lochy. Budynek u góry był zwieńczony attyką, a nad starym miastem górowała jego dwukondygnacyjna wieżyczka, na której zegar wskazywał mieszkańcom czas. Na wieży czuwał również hejnalista, który alarmował przed niebezpieczeństwem pożaru, bądź najazdu. Dookoła parteru znajdowały się podcienia, w których handlowali kupcy. Wycieczka w dawne dzieje Przemyśla jest możliwa podczas zwiedzania kościoła franciszkanów, gdyż tam zachowały się freski starego Przemyśla.

Widok na rynek Podczas budowy rynku dookoła placu wydzielono 28 działek pod budowę kamienic w czterech pierzejach. Przez rynek po bokach przechodziły też dwie główne ulice, dzisiejsza Franciszkańska i Kazimierzowska, które dawniej nazywały się Grodzka i Lwowska. Prostopadle przecinały je boczne uliczki rynku, które dziś nazywają się Asnyka, Fredry, Wodna i Sobińskiego. Stopniowo kamienice należące do mieszczan wykupywała szlachta i duchowieństwo. Dlatego pod koniec XVIII wieku tylko dwa domy pozostały w rękach mieszczan, duchowni wykupili 7 kamienic a szlachta 19. Rozdysponowane działki pod budowę kamienic miały również dojście do ulic równoległych z rynkiem więc kamienice mogły mieć dwa fronty. Większość kamienic była w całości murowana lecz czasem zdarzało się, że jedynie parter był z kamienia a piętrowa nadbudówka z drewna. W najstarszych dziejach rynku kamienice były jednopiętrowe, a w późniejszych czasach dobudowywano górne piętra. Wszystkie kamienice miały podcienia co ułatwiało spacer podczas deszczu ale jednocześnie było to miejsce pracy rzemieślników. Podcienia były tak szerokie, że bez problemu można było tam wjechać koniem z wozem. Dziś podcienia zmieniły swoją funkcję i można się tam schować przed deszczem lub palacym słońcem podczas wycieczki.

Nieistniejący ratusz w Przemyślu Podcienia przy południowej części rynku od ulicy Grodzkiej mają pierwotny wygląd. Budowano je w XVI i XVII wieku. Kamienica nr 14 z biegiem czasu zmieniała swoich właścicieli. Od szkockiego kupca Elesza nabył ją szlachecki ród Derśniakow a w XVII w. trafiła w ręce franciszkanów. W tamtych czasach nazywaną ją "Pod Krzysztofory". Kamieniczka obok należała do Hildów wyróżnia się wiekową i piękną renesansową fasadą. W następnej sąsiedniej kamienicy warto zwrócić uwagę na gotycki portal, zaś pod nr 18 znajdziemy piękny portal renesansowy. Kamienica nr 18 należała do włoskich architektów Budzona, Appiani i Benoniego i wyróżnia się podwójnym pilastrem. Do podcieni można było wjechać do niej od dwóch stron. Ostatnia kamienica po tej stronie rynku nazywała się Adrianowska i była w późniejszych czasach własnością kościoła i robiła za akademik dla studentów. Przenosząc się na przeciwległą pierzeję rynku warto uwagę skierować na kamienicę Sechinich pierwszej od ul. Mostowej. Jeden z rodu Sechinich był lekarzem i został burmistrzem miasta. W połowie XIX wieku Austriacy urządzili w kamienicy koszary. Trzy kamienice na tej pierzei zachowały renesansowe podcienia, a inne uległy większym przeróbkom. Kamienica nr 7 została przerobiona na styl secesyjny i możemy znaleźć na niej eklektyczne gipsowe zdobienia. Na wschodniej pierzei dawne podcienia przerobiono na sklepy. W późniejszym okresie były to kamienice czynszowe, w których klatki schodowe przebudowano na studniowe. Przy ulicy Kazimierzowskiej stała jeszcze jedna kamieniczka ale została wyburzona. Dzisiejszy brak zabudowań zachodniej ściany rynku powiększył znacznie plac rynkowy. Cztery kamieniczki należące do Dominikanów rozebrano jeszcze w 18. wieku, trzy pozostałe zniszczyły działania wojenne lat czterdziestych. Mimo wielkich zmian na przestrzeni wieków rynek robi ogromne wrażenie na turystach i tu zaczynają się wycieczki po Przemyślu.

Niedźwiedź - symbol miasta
Rynek w Przemyślu
Kamienice nad Sanem
Pałac w Krasiczynie
Forty Twierdzy Przemyśl