Zabytki Przemyśla

Wspaniałe miasto na wycieczkę

Bazylika archikatedralna Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny i św. Jana Chrzciciela w Przemyślu

Budowa katedra rzymskokatolickiej datowana jest na rok 1452. Wcześniej wg kroniki Długosza kościół katedralny znajdował się na zamku. Stary przekaz mówi, że Władysław Jagiełło nakazał przechrzcić świątynię z obrządku greckiego na łaciński i usunąć ze świątyni prochy i kości Rusinów. W późniejszym czasie świątynię rozebrano i materiał budowlany po umyciu kamieni w Sanie posłużył do budowy obecnej katedry. Pod katedrą znajdują się fundamenty z kamiennych ciosów jeszcze starszej romańskiej rotundy, na której postawiono obecną świątynię. Dziś obecność gotyku w katedrze jest mało zauważalna ze względu na pożary, które dotknęły miasto.  

Wieża i katedra Początek budowy pod zarządem biskupa Mikołaja Błażejowskiego datuje się na 1452 rok. Zbyt skąpe fundusze sprawiły, że do roku 1474 powstaje jedynie prezbiterium i prace na jakiś czas wstrzymano. Pod koniec XV wieku dobudowano nawę główną, którą zwieńczono drewnianym dachem. Przemyślanie nie nacieszyli się nową świątynią, bo podczas napadu tatarskiego z roku 1495 wybuchł w mieście wielki pożar który strawił drewniane elementy świątyni. Kilkanaście lat później przystąpiono do większego remontu i tym razem dach pokryto dachówką, a katedrę wzmocniono pod względem obronnym budując strażnicę i mur, zakupując jednocześnie proch i armaty. Średniowiecze nękało Przemyśl wojnami i nie było funduszy na rozbudowę miasta i licznych obiektów sakralnych.   

Nowe oblicze świątynia zyskała dzięki ordynariuszowi Aleksandrze Fredrze, który w 1724 roku rozpoczął na dużą skalę prace remontowe trwające dziesięć lat. Wtedy powstała kaplica rodziny Fredrów przy południowej ścianie świątyni. Wtedy budynek nabrał barokowego charakteru. Przerobiono i otynkowano również fasadę budynku. Na barokowym portyku umieszczono herb Fredrów. Historia lubi się powtarzać i niedługo po ukończeniu prac remontowych runął dach świątyni niszcząc wiele elementy wystroju wnętrza w tym filary i posągi. Po katastrofie rozpoczęto kolejną odbudowę i do 1743 katedra uzyskała wygląd sprzed zawalenia się dachu. W tamtym okresie rozpoczęto również budowę wieży katedralnej do pierwszej kondygnacji. Po pierwszym rozbiorze Przemyśl trafia pod zabór austriacki i kościół traci wiele przywilejów, które miał zagwarantowane w Rzeczypospolitej. Znacznie uszczuplił się wtedy kościelny budżet i nie prowadzono wielu prac przy świątyni.   

Nagrobek Jana Fredry Następne większe prace remontowe odbyły się w latach 1882-1900 pod wodzą biskypa Łukasza Soleckiego. Głównym architektem mianowano Tomasza Prylińskiego, a rzeźbami zajmował się Ferdynand Majerski. Prace rozpoczęto od porządkowania gruntu okalającego katedrę. Dokonano niwelację i poprowadzono odwodnienia. W czasie prac wybito zamurowane gotyckie okna, odsłonięto prezbiterium, i ustawiono wielki neogotycki ołtarz wraz ołtarzami bocznymi. Katedra zyskała wtedy również nowe witraże. Dobudowano również drugą kondygnację wieży katedralnej ustawiając w narożnikach czterometrowe posągi, a na ścianie podświetlane tarcze zegarowe. Całość zwieńczono hełmem, na którym ustawiono 4,5 metrowy krzyż. W 1910 wmurowano płytę grunwaldzką w celu uczczenia 500 lat od bitwy pod Grunwaldem. W 1928 roku pojawiły się w katedrze nowe organy. W 1941 roku bomba uszkodziła dach katedry i od razu przystąpiono do remontu. W dniu dzisiejszym w katedrze znajdziemy 13 ołtarzy i 20 pomników pośmiertnych. Cennym zabytkiem jest XIII wieczna figurka Matki Boskiej Jackowej, która pochodzi z Kijowa i wywieziono ją podczas nawały tatarskiej. Podczas wycieczki warto zwrócić na ołtarz św. Stanisława wykonany w 1610 roku z czarnego marmuru.  

Niedźwiedź - symbol miasta
Rynek w Przemyślu
Kamienice nad Sanem
Pałac w Krasiczynie
Forty Twierdzy Przemyśl