Zabytki Przemyśla

Wspaniałe miasto na wycieczkę

Secesyjne kamienice

Maki - typowy symbol przemyskiej secesji U schyłku XIX i początku XX wieku Przemyśl był trzecim co do wielkości miastem Galicji. Przy budowie twierdzy populacja miasta zaczęła wzrastać, lecz nie na tyle, żeby Przemyśl stracił prowincjonalny charakter. Pieniądze, które szły na budownictwo były nieporównywalnie mniejsze w porównaniu ze Lwowem czy Krakowem ale mimo to możemy znaleźć ok. 50 budynków w stylu secesyjnym rozsianych po mieście. Ten trend w architekturze trwał od 1890 do 1925 i w monarchii Austro-Wegierskiej pojawił się dość wcześnie i co za tym idzie przywędrował do Galicji. Architekci przemyscy często uczyli się we Lwowie ale nie można powiedzieć, że nastąpiło naśladownictwo lwowskich trendów, lecz tylko podobieństwo niektórych motywów. Wyróżnić wśród przemyskich architektów możemy takie osobistości jak Jan Doliński, czy Marceli Pilecki. W przeciwieństwie do Czerniowiec, które były podobnej wielkości miastem nie przyjeżdżali tu wybitni architekci z Wiednia co podkreśla prowincjonalny charakter Galicji. Przemyska secesja była w jakiś sposób samodzielna i łączy się czasami również z historyzmem i modernizmem. Nie znajdziemy tu dużej różnorodności form i dekoracji, co wiązało się również pośrednio z budżetem przeznaczanym na nowe budowle. Charakterystyczna dla Przemyśla jest płaskość fasad w połączeniu z rytmicznym pojawianiu się motywów roślinnych (maki i słoneczniki) i geometrycznej (koła i listwy). Niestety większośc wycieczek skupia się na zwiedzaniu okolic rynku i nie zagląda tam, gdzie zachowały się najładniejsze kompeksy secesyjnych kamienic.

Kamienica przy Grunwaldzkiej Gdy zwrócimy uwagę na kamienicę przy Placu Konstytucji 7 znajdziemy pewne podobieństwa do szkoły wiedeńskiej. Autorem projektu budynku był Jan Pilecki. Na attyce widnieje data budowy 1911-1912. Charakterystyczna cechą są narożne kopuły i linie wertykalne. Często podkreślano również lokalne tradycje, dlatego kopuły mogły nawiązywać do sztuki cerkiewnej. Pobliska kamienica przy Grunwaldzkiej 4 ma nieco zgeometryzowane motywy kwiatów maku co charakterystyczne było dla nurtów francuskich. Jedna z najciekawszych przemyskich obiektów jest willa przy Poniatowskiego 25, zbudowana na planie prostokąta. Zastosowano tu układ dwutraktowy, co pozwala swobodniej kształtować wnętrza i stawiać ściany poprzeczne. Fasada jest wyraźnie asymetryczna, a po lewej stronie wieńczy górna kondygnację łuk podkowiasty. Drzwi wejściowe wykonane są z charakterystycznym nadświetlem co rzucało więcej światła na klatkę schodową. Na fasadzie znajdziemy gustowne połączenie cegły i tynku oraz dekoracje roślinne. Inna willa, na którą również zwrócić uwagę znajduje się na ulicy Puszkina 15. Zbudowana na planie zbliżonym do prostokąta i fasadą o trzech osiach. W tym budynku w prawym rogu umieszczono kopułę na kształt pięcioboku. W oczy rzucają się rzeźby głów długowłosych kobiet i motywy roślinne pod spodem. Z rzeźbienia promieniście w dół odchodzą listwy. Okna od góry zdobią mozaiki ze szkła i kamienia. Na ulicy Franciszkańskie pod numerem 19 zachował się ciekawy budynek z omawianego okresu. Zbudowana na rzucie prostokąta z fasadą, która jest niemal symetryczna. Nad drzwiami wejściowymi ujrzymy zdobienie z numerem kamienicy. Na fasadzie pojawia się motyw wici z roślin, która przecięta jest owalną tarczą. Uwagę przykuwają też postacie kobiet w hełmach.

Niedźwiedź - symbol miasta
Rynek w Przemyślu
Kamienice nad Sanem
Pałac w Krasiczynie
Forty Twierdzy Przemyśl